PHƯƠNG PHÁP PHÁT HIỆN SỚM UNG THƯ BUỒNG TRỨNG | DẤU HIỆU ĐIỂN HÌNH


Sử dụng thực phẩm tươi, sạch làm giảm nguy cơ ung thư buồng trứng

Khái quát yếu tố gây lên ung thư buồng trứng

Ung thư buồng trứng là ung thư phổ biến đứng hàng thứ bảy ở nữ giới, cao nhất ở các nước đang phát triển. Tỷ lệ mắc tăng theo tuổi, tỷ lệ tử vong đứng hàng thứ hai trong các bệnh ung thư phụ khoa tại Hoa Kỳ. Tại Việt Nam có khoảng 1500 trường hợp mới mắc, 856 trường hợp tử vong mỗi năm. Ung thư buồng trứng có liên quan đến một số yếu tố nguy cơ như tuổi cao, béo phì, sử dụng bột talc, sử dụng nội tiết tố thay thế, lạc nội mạc tử cung, hút thuốc, đái tháo đường, hay tiền sử gia đình: đột biến gen BRCA1, BRCA2 và một số gen khác, hội chứng Lynch...

Ung thư buồng trứng được chẩn đoán ở giai đoạn sớm có thể chỉ cần phẫu thuật là đủ.Tuy nhiên, tùy từng bệnh cụ thể mà có thể kết hợp hóa trị giúp tăng hiệu quả điều trị.

Tại sao phát hiện sớm ung thư buồng trứng lại quan trọng

Mục tiêu của khám phát hiện sớm ung thư buồng trứng, các bất thường trong tiểu khung sẽ giúp cho việc điều trị có hiệu quả, kết quả điều trị tốt hơn, giảm tỷ lệ tử vong do ung thư buồng trứng.

Những người nào có nguy cơ cao mắc ung thư buồng trứng

Phụ nữ có nguy cơ cao: có tiền sử gia đình nhiều người thân hoặc thành viên gia đình mắc ung thư buồng trứng hoặc ung thư vú, hoặc khả năng mắc hội chứng ung thư di truyền. Những phụ nữ này nên được xác định tình trạng gen BCRA1, BCRA2, gen di truyền trong hội chứng Lynch. Bắt đầu khám phát hiện sớm từ 30 tuổi đến 35 tuổi, hoặc sớm hơn 5-10 tuổi so với thành viên nhỏ tuổi nhất gia đình được chẩn đoán. Các xét nghiệm khám phát hiện sớm bao gồm siêu âm đầu dò âm đạo, siêu âm ổ bụng, xét nghiệm CA 125, HE4.

Cần trang thiết bị gì, ra sao để khám phát hiện ung thư buồng trứng

Cơ sở y tế phải đảm bảo đầy đủ về trang thiết bị phục vụ: bàn khám, đèn chiếu, mỏ vịt, kìm kẹp bông, kìm sinh thiết, thước đo buồng tử cung, kìm cặp cổ tử cung, bông gạc, găng cao su, dầu paraffin, dung dịch acid acetic 3-5%, Lugol 5%, thuốc sát khuẩn, lam kính, dụng cụ lấy bệnh phẩm xét nghiệm Pap,lọ đựng bệnh phẩm, dung dịch formol…

Thông tin quan trọng cần cung cấp cho Bác sĩ khi thăm khám ung thư buồng trứng

Tuổi: mỗi độ tuổi có dịch tễ bệnh khác nhau, nên phải hỏi bệnh để xác định hướng về dịch tễ nhóm tuổi nào.

Lý do đến khám bệnh: có triệu chứng, không có triệu chứng, hay khám phát hiện sớm.

Có tiền sử sản phụ khoa, quan hệ tình dục (nếu có thể), ngày đầu kỳ kinh cuối, kinh nguyệt có đều hay không, sử dụng thuốc nội tiết, tránh thai, có bệnh phụ khoa hoặc có triệu chứng liên quan đến bệnh phụ khoa hay không, hỏi tiền sử gia đình về ung thư buồng trứng, ung thư vú, các loại ung thư khác.

Bạn cần chuẩn bị gì trước khi thăm khám ung thư buồng trứng

Khám phụ khoa cần được giải thích kỹ trước và tiến hành trong phòng kín đáo. Phụ nữ cần đi tiểu trước khi lên bàn khám tránh khó chịu khi thăm khám.

Phụ nữ nằm ngửa trên bàn khám, hông đưa ra sát cạnh cuối của bàn khám, co đầu gối lên và chống hai bàn chân vào bàn đạp bàn khám. Phủ một khăn mỏng lên trên bụng và đùi người phụ nữ vừa đủ để tạo sự kín đáo.

Sử dụng mỏ vịt khám phụ khoa phát hiện tổn thương ung thư buồng trứng:


 Sử dụng mỏ vịt là phương pháp trực quan giúp phát hiện những dấu hiệu của ung thư buồng trứng.

Trước khi đặt mỏ vịt cần quan sát âm hộ xem có các tổn thương như u cục, loét, thay đổi màu sắc, chảy dịch, viêm nhiễm…

Mỏ vịt cần được tiệt trùng, cần làm ấm mỏ vịt bằng nước ấm vô trùng trong hộp có bộ phận làm ấm. Đặt mỏ vịt đúng cách, nhẹ nhàng, qua mỏ vịt quan sát âm đạo, cổ tử cung. Trong trường hợp chưa thấy cổ tử cung, có thể nhẹ nhàng điều chỉnh đầu mỏ vịt lên hoặc xuống. Khóa mỏ vịt để giữ cho hai lá mở sau cho vừa đủ quan sát toàn bộ cổ tử cung. Hiện nay thường sử dụng mỏ vịt nhựa vô khuẩn dùng một lần.

Đánh giá dịch, khí hư, xem xét các tổn thương phối hợp, dị tật bẩm sinh (vách ngăn, chấn thương sau đẻ như lỗ rò, sẹo rách cổ tử cung, âm đạo), nang Naboth cổ tử cung, polyp.

Quan sát cổ tử cung âm đạo, âm đạo xem có tình trạng bất thường hay không. Nếu có tổn thương nghi ngờ cần sinh thiết hoặc soi cổ tử cung ngay.

Cóthể lấy mẫu bệnh phẩm xét nghiệm Pap tùy vào tổn thương quan sát được, mục đích khám, nguyện vọng của người được khám.

Thăm khám phụ khoa bằng tay xác định các biểu hiện của ung thư buồng trứng

Sau khi làm các thủ thuật nói trên, khám phụ khoa bằng tay (một tay thăm khám trong kết hợp với một tay ở bên ngoại nắn vùng bụng dưới).

Ngoàira có thể kiểm tra hạch vùng (hạch bẹn).

Các phương pháp xác định, phát hiện sớm ung thư buồng trứng

Siêu âm đầu dò âm đạo, siêu âm ổ bụng: phát hiện các khối u buồng trứng, tiểu khung và các tổn thương khác trong ổ bụng.

Siêu âm đầu dò âm đạo là một xét nghiệm chủ yếu trong phát hiện sớm ung thư buồng trứng. Trong một nghiên cứu trên 25.327 phụ nữ không có triệu chứng lâm sàng, siêu âm đầu dò âm đạo được thực hiện hàng năm trong 18 năm, kết quả cho thấy độ nhạy và độ đặc hiệu tương ứng là 85% và 98,7%; giá trị dự đoán dương tính là 14% cho ung thư buồng trứng. Với độ nhạy và độ đặc hiệu cao nên siêu âm đầu dò âm đạo được xem là xét nghiệm đầu tiên trong phát hiện sớm ung thư buồng trứng.

Một số đặc điểm của ung thư buồng trứng trên siêu âm như khối u buồng trứng có vách dầy, u dạng đặc không đồng nhất, cấu trúc phản âm hỗn hợp, có chồi nhú ở bờ nang, có vách ngăn. Ung thư ở giai đoạn muộn, trên siêu âm ổ bụng phát hiện có nhiều dịch ổ bụng do di căn phúc mạc và các tổn thương di căn khác trong ổ bụng. Siêu âm doppler có thể thấy tăng tưới máu tại khối u.

MRI tiểu khung: Một phân tích gộp đã chỉ ra rằng MRI có tiêm thuốc đối quang từ giúp tăng giá trị chẩn đoán khi có khối u phần phụ không xác định được trên siêu âm. MRI có tiêm thuốc đối quang từ làm tăng khả năng chẩn đoán sớm ung thư buồng trứng khi so sánh với CT, siêu âm doppler, MRI không thuốc với độ nhạy và độ đặc hiệu tương ứng là 100% và 94%.

Chất chỉ điểm u CA 125: phát hiện sớm ung thư buồng trứng. Phụ nữ khỏe mạnh, không có u buồng trứng có nồng độ CA125 trong máu bình thường nhỏ hơn 35 U/ml. CA125 đã được chứng minh là chỉ điểm u được lựa chọn đầu tay với độ nhạy và độ đặc hiệu cao cho chẩn đoán và phát hiện sớm ung thư biểu mô buồng trứng. Độ nhạy của CA125 trong phát hiện ung thư buồng trứng dao động từ 43% đến 97% tùy vào giai đoạn bệnh. Tuy nhiên có 20% ung thư buồng trứng không có biểu hiện tăng CA125, nồng độ CA125 cũng có thể tăng trong chu kỳ phóng noãn hoặc trong một số bệnh lành tính như lạc nội mạc tử cung, một số u lành buồng trứng, u xơ tử cung… hay trong một số bệnh ung thư khác như ung thư nội mạc tử cung, ung thư gan, tụy, đường mật, phổi…

Chất chỉ điểm u HE4: thường bộc lộ quá mức trong ung thư buồng trứng. Một số nghiên cứu đã chỉ ra rằng HE4 có độ nhạy và độ đặc hiệu cao trong phát hiện ung thư buồng trứng với tỉ lệ tương ứng là 72,9% và 95%. Sự kết hợp giữa HE4 và CA125 giúp tăng độ nhạy trong phát hiện sớm ung thư buồng trứng nhất là ở phụ nữ trẻ.

Tư vấn di truyền: Làm xét nghiệm gen BRCA1, BRCA 2 khi có yếu tố nguy cơ gia đình. Đây là phương pháp sàng lọc dựa trên việc xác định đột biến gen BRCA1 và BRCA2, phương pháp này ngày càng được sử dụng rộng rãi trong lâm sàng. Phụ nữ từ 70 tuổi, có đột biến gen BRCA1, BRCA2 có 20% đến 60% nguy cơ ung thư buồng trứng. Tuy nhiên, những trường hợp ung thư buồng trứng có yếu tố gia đình chỉ chiếm 10% tổng số ung thư buồng trứng, trong khi đó 90% các trường hợp ung thư buồng trứng là xuất hiện ngẫu nhiên trong cộng đồng. Hơn nữa, tỉ lệ đột biến gen BRCA1 ở phụ nữ dưới 70 tuổi chỉ chiếm khoảng 5%. Do vậy, sàng lọc bằng xét nghiệm đột biến gen BRCA1, BRCA2 có thể được phối hợp trong những trường hợp bệnh nhân có yếu tố nguy cơ hoặc có khối u buồng trứng để giúp phát hiện sớm ung thư buồng trứng.

Tư vấn khi có kết quả nghi ung thư buồng trứng

Nếu thăm khám thấy tổn thương tại âm đạo, âm hộ, cổ tử cung nghi ngờ ung thư hoặc tiền ung thư cần làm thêm sinh thiết.

Nếu có u buồng trứng nghi ngờ, cần làm thêm các xét nghiệm chuyên sâu khác như xét nghiệm αFP, β2M, βHCG, LDH, chụp cắt lớp ổ bụng …

Bài viết được tham khảo từ tài liệu của các chuyên gia hàng đầu về ung thư buồng trứng:

- Trần Văn Thuấn, Chẩn đoán và điều trị một số bệnh ung thư thường gặp. Nhà xuất bản Y học 2019.

- Bùi Diệu, Quy trình khám sàng lọc phát hiện sớm một số bệnh ung thư. Nhà xuất bản Y học 2013.

- Menon U, Prospective study using the risk of ovarian cancer algorithm to screen for ovarian cancer. J Clin Oncol. 2005;23(31):7919.

Tìm hiểu về các bệnh ung bướu tại: https://www.ungthu-nguyenvanthai.com

Tìm hiểu về các dịch vụ thẩm mỹ tại: https://www.thammy-nguyenvanthai.com

ĐẶT CÂU HỎI

  • RSS
  • Facebook
  • brasol_edited
  • YouTube

Thái Nguyễn Clinic

Ân tình còn mãi

CÔNG TY CỔ PHẦN BỆNH VIỆN HỮU NGHỊ  - HÀ NỘI - HẢI DƯƠNG

 

Thông tin liên hệ :

SĐT bác sĩ : 0984363388

Địa chỉ 1: 40 Đại Cồ Việt, Hai Bà Trưng, Hà Nội

Địa chỉ 2 : 251 Đường Thanh Niên, Phường Hải Tân, Thành phố Hải Dương

Website: https://nguyenvanthai.vn/

Cập nhật thông tin trên kênh